Terug naar de blog

Digitale omnibus: wat Brussel voorstelt voor de AVG en de AI-verordening

· Door Bee Flow · 4 min. lezen

Op 19 november 2025 stelde de Europese Commissie wijzigingen voor in de AVG, de cookieregels en de AI-verordening. Wat er in de twee voorstellen staat, wat tot de vaststelling gewoon blijft gelden en wat je als mkb nu wel en nog niet doet.

Een opengeslagen wetboek met een los vel calqueerpapier met geschetste wijzigingen op één pagina, en een potlood ernaast

Op 19 november 2025 presenteerde de Europese Commissie haar digitale pakket. Twee wetsvoorstellen daarin raken een privacy- of compliancefunctionaris direct: de digitale omnibus, die onder meer de AVG, de e-privacyrichtlijn en de meldregels voor incidenten wijzigt, en de digitale omnibus inzake AI, die de AI-verordening aanpast. Volgens het persbericht gaan beide voorstellen nu naar het Europees Parlement en de Raad.

Het zijn voorstellen. Aan wat je vandaag moet doen verandert niets, en de tekst kan in de onderhandelingen nog flink schuiven. Dit stuk is een leeswijzer bij de teksten van de Commissie, geen juridisch advies.

Wat de Commissie voorstelt voor de AVG

We hebben de voorgestelde artikelen zelf gelezen. Dit zijn de punten die voor een mkb-organisatie het meest tellen.

  • De definitie van persoonsgegevens wordt relatief. Volgens het voorgestelde artikel 4, punt 1, is informatie voor een bepaalde partij geen persoonsgegeven als die partij de persoon niet kan identificeren met de middelen die zij redelijkerwijs kan gebruiken.
  • Een nieuw artikel 88 quater zegt dat de verwerking van persoonsgegevens voor de ontwikkeling en exploitatie van een AI-systeem of AI-model kan steunen op gerechtvaardigd belang. Daar staan waarborgen tegenover, zoals minimale gegevensverwerking bij het trainen en een onvoorwaardelijk recht van bezwaar. Bijzondere persoonsgegevens die toch in trainingsdata belanden, moeten in beginsel worden verwijderd.
  • Een inzageverzoek dat wordt gebruikt voor andere doeleinden dan de bescherming van de eigen gegevens, mag de verwerkingsverantwoordelijke weigeren of er een redelijke vergoeding voor vragen. Die moet dan wel aantonen dat het verzoek ongegrond of buitensporig is.
  • Een datalek meld je alleen nog bij de toezichthouder als het waarschijnlijk een hoog risico oplevert, onverwijld en zo mogelijk binnen 96 uur, via één Europees meldpunt. Tot dat meldpunt er is, meld je rechtstreeks bij de toezichthouder.
  • In plaats van nationale lijsten komt er één Europese lijst van verwerkingen waarvoor wel en geen DPIA nodig is, op voorstel van de EDPB. De lijsten van de nationale toezichthouders blijven gelden tot de Commissie die Europese lijst vaststelt.
  • De cookieregel verhuist naar de AVG, in een nieuw artikel 88 bis. Weigeren moet met één klik kunnen, en na een weigering vraag je minstens zes maanden niet opnieuw om toestemming voor hetzelfde doel. Bezoekersstatistieken voor eigen gebruik krijgen een uitzondering. Later moeten websites ook keuzes respecteren die automatisch worden doorgegeven, bijvoorbeeld door de browser.

Volgens het persbericht blijven de kern van de AVG en het hoge beschermingsniveau intact.

Wat de Commissie voorstelt voor de AI-verordening

Volgens de huidige tekst gelden de regels voor AI-systemen met een hoog risico vanaf 2 augustus 2026 en 2 augustus 2027. Het AI-voorstel koppelt die data aan de beschikbaarheid van normen en andere hulpmiddelen. Stelt de Commissie bij besluit vast dat die er zijn, dan gaan de regels zes maanden later in voor de toepassingen uit bijlage III, zoals AI bij werving en selectie, en twaalf maanden later voor de producten uit bijlage I. Komt er geen besluit, dan gelden ze uiterlijk op 2 december 2027 en 2 augustus 2028.

De plicht tot AI-geletterdheid in artikel 4 verandert van karakter. Nu moeten aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen zorgen voor voldoende AI-geletterdheid bij hun personeel. In het voorstel moeten de Commissie en de lidstaten organisaties daartoe aansporen. De opleidingsplicht voor wie een AI-systeem met een hoog risico inzet, blijft staan.

Wat er tot de vaststelling blijft gelden

Alles. Tot een tekst is aangenomen, gepubliceerd en van toepassing, werk je met de regels zoals ze nu zijn.

  • Een datalek dat een risico voor betrokkenen oplevert, meld je binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
  • Of je een DPIA nodig hebt, beoordeel je met artikel 35 van de AVG zoals het nu luidt.
  • De plicht tot AI-geletterdheid uit artikel 4 van de AI-verordening geldt sinds 2 februari 2025. Die geldt voor gebruiksverantwoordelijken, de organisaties die AI-systemen in hun werk inzetten, dus ook voor een bedrijf waarvan het personeel alleen een AI-chat gebruikt.
  • Je cookiebanner en je toestemmingsproces blijven zoals ze zijn.
  • Wie AI inzet voor een toepassing uit bijlage III, rekent voorlopig met 2 augustus 2026.

Wat je nu wel en niet doet

Wat wij nu wel zouden doen:

  • Laat je meldprocedure op 72 uur staan. Ook in het voorstel blijft de plicht bestaan om elk datalek intern vast te leggen, dus dat register houd je hoe dan ook bij.
  • Ga door met AI-geletterdheid. Het is nu verplicht, en een team dat weet wat het wel en niet in een AI-chat plakt, heb je onder elke versie van de wet nodig.
  • Breng in kaart welke AI-hulpmiddelen persoonsgegevens verwerken, op welke grondslag en waar. Ook het voorgestelde artikel 88 quater vraagt een belangenafweging en waarborgen.
  • Wil een leverancier op jouw gegevens trainen en verwijst hij naar artikel 88 quater, vraag dan hoe hij de belangen onder de huidige regels heeft afgewogen. Artikel 88 quater is nog geen wet.

Wat wij nog niet zouden doen:

  • Gepseudonimiseerde gegevens als anonieme gegevens behandelen op basis van dit voorstel.
  • Inzageverzoeken weigeren met een beroep op de nieuwe misbruikgrond. Die bestaat nog niet.
  • De cookiebanner weghalen of statistiekinstellingen aanpassen.
  • De planning voor AI met een hoog risico opschuiven in de verwachting dat het uitstel er komt.

Wij zouden geen procedure aanpassen voordat er een definitieve tekst ligt.

Waar Bee Flow bij helpt

Welke tekst er ook uitkomt, je verantwoording begint bij de vraag welke persoonsgegevens in welk AI-hulpmiddel terechtkomen en waar dat hulpmiddel draait. Bee Flow is een AI-werkplek die je op je eigen server kunt draaien, waarin je zelf kiest welk taalmodel antwoordt, ook een model in de EU of op eigen hardware. Berichten worden op persoonsgegevens gecontroleerd voordat ze een model bereiken. Zo wordt het overzicht dat je nu toch al moet maken een stuk eenvoudiger. Lees op onze pagina over privacy en beveiliging hoe dat werkt, of neem contact op als je het voor je eigen organisatie wilt bekijken.

#privacy #compliance