Een verwerkersovereenkomst voor ChatGPT en andere AI-chats
· Door Bee Flow · 4 min. lezen
Verwerkt een AI-chat persoonsgegevens voor je bedrijf, dan heb je een verwerkersovereenkomst nodig. Wanneer dat zo is, waar je hem vindt bij OpenAI, Microsoft, Google en Anthropic, en waar je op let.

De accountant vraagt de officemanager om een overzicht van alle verwerkersovereenkomsten. De boekhouding, de mail en de salarisadministratie zitten in de map. Dan denkt ze aan de drie collega's die elke dag ChatGPT gebruiken, op een abonnement dat ooit met de creditcard van de zaak is afgesloten. Daar ligt niets voor.
Het korte antwoord: verwerkt een AI-dienst persoonsgegevens in opdracht van je bedrijf, dan moet er een verwerkersovereenkomst zijn. Dat staat in artikel 28 van de AVG. OpenAI biedt zo'n overeenkomst aan voor ChatGPT Business, ChatGPT Enterprise en de API. De persoonlijke abonnementen staan niet in dat rijtje.
Dit stuk is geen juridisch advies, en jouw situatie kan anders zijn. De voorwaarden van de aanbieders hieronder hebben we op 14 november 2026 op hun eigen pagina's nagelezen. Ze veranderen, dus kijk zelf ook even voordat je tekent.
Wanneer je er een nodig hebt
De AVG kent twee rollen. De verwerkingsverantwoordelijke bepaalt waarvoor en hoe persoonsgegevens worden verwerkt. De verwerker doet het werk in opdracht. Gebruikt je team een AI-chat voor werk waarin klant- of personeelsgegevens voorkomen, dan ben jij in de regel de verwerkingsverantwoordelijke en is de aanbieder van de chat je verwerker.
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens moeten jij en de verwerker de afspraken dan schriftelijk vastleggen, en zijn jullie allebei aansprakelijk als die overeenkomst ontbreekt. Een mondelinge afspraak telt niet. En je blijft zelf verantwoordelijk, ook als de verwerker de tekst heeft opgesteld.
Gaat er nooit een persoonsgegeven door de chat, dan verwerkt de aanbieder ook geen persoonsgegevens voor je. In de praktijk houd je dat zelden vol. Een naam in een mail is al genoeg.
Waar je hem vindt bij de bekende diensten
Bij OpenAI vraag je de overeenkomst aan via het formulier op de pagina Enterprise privacy. De tekst zelf is het Data Processing Addendum. Voor klanten in de Europese Economische Ruimte is OpenAI Ireland Ltd. de contractpartij. Welke andere bedrijven OpenAI inschakelt, staat in de lijst van subverwerkers.
Bij Microsoft valt Copilot Chat onder de bescherming die Microsoft "enterprise data protection" noemt, zolang je inlogt met een werk- of schoolaccount. Microsoft treedt dan op als verwerker onder zijn Data Protection Addendum en de Product Terms, en gebruikt je vragen en antwoorden niet om de onderliggende modellen te trainen. Zo staat het op Microsofts pagina over privacy in Copilot Chat. Wat de AP en SURF in 2026 over Microsoft 365 Copilot hebben gepubliceerd, staat in is Copilot AVG-proof?.
Bij Google gelden vragen aan Gemini in Workspace als klantgegevens onder de Cloud Data Processing Addendum, en die worden volgens Google niet zonder toestemming gebruikt om modellen te trainen. Zie de Privacy Hub voor generatieve AI in Workspace. Wie met een persoonlijk Google-account in de Gemini-app werkt, valt onder andere voorwaarden.
Bij Anthropic is de verwerkersovereenkomst, met standaardcontractbepalingen, automatisch onderdeel van de Commercial Terms. Die gelden voor de Team- en Enterprise-abonnementen van Claude en voor de API. De persoonlijke abonnementen vallen daarbuiten.
Waar je op let
Een verwerkersovereenkomst moet volgens artikel 28 lid 3 een aantal dingen regelen. De AP zag in eigen onderzoek dat overeenkomsten soms niet veel meer doen dan de wettekst herhalen. Kijk dus of er concreet staat:
- dat de aanbieder je gegevens alleen verwerkt op jouw schriftelijke instructies, en niet voor eigen doelen
- dat de mensen die erbij kunnen tot geheimhouding verplicht zijn
- welke beveiligingsmaatregelen de aanbieder neemt
- welke subverwerkers er zijn, en hoe en wanneer je hoort dat er een bijkomt
- hoe de aanbieder je helpt bij een verzoek van een betrokkene en bij een datalek
- wat er met de gegevens gebeurt als het contract afloopt, en hoe je kunt controleren dat alles klopt
Bij AI-chat let je ook op training. Lees wat de overeenkomst en de instellingen zeggen over het gebruik van je gesprekken om modellen te verbeteren, en kijk of dat standaard uit staat.
En kijk waar de gegevens heen gaan. Zitten de aanbieder of zijn subverwerkers buiten de Europese Economische Ruimte, dan moet er een grond voor die doorgifte zijn, zoals de standaardcontractbepalingen van de Europese Commissie. Voor de Verenigde Staten bestaat daarnaast het EU-VS Data Privacy Framework. Het Gerecht van de EU hield dat in september 2025 in stand, maar er loopt nog een hoger beroep bij het Hof van Justitie. Hoe dat afloopt, weet nu niemand.
Minder partijen tussen jou en je gegevens
Met Bee Flow kun je de chat op je eigen server draaien. Voor de chatsoftware zelf komt er dan geen extra verwerker bij. Huur je die server bij een hoster, dan is die hoster in de regel wel een verwerker. Voor het taalmodel heb je een overeenkomst nodig met de aanbieder die je kiest, of met niemand als het model op je eigen hardware draait.
Het Compliance Center in Bee Flow houdt een verwerkingsregister bij dat wordt opgebouwd uit je eigen configuratie. Externe aanbieders waar Bee Flow gegevens naartoe stuurt, komen daarin als verwerker te staan, en per aanbieder leg je vast of er een verwerkersovereenkomst en standaardcontractbepalingen zijn. Het register kun je als pdf exporteren. Het Compliance Center zit niet in elke licentie, zie de prijspagina.
Meer over de chat lees je bij eigen AI-chat en over beveiliging bij privacy en beveiliging. De AVG-kant in gewone taal staat bij veiligheid, privacy en AVG. Of ChatGPT op het werk veilig is, staat in is ChatGPT veilig voor bedrijven, wanneer je ook een effectbeoordeling nodig hebt in een DPIA voor AI-chat, en vragen kun je kwijt via contact.