Terug naar de blog

De NBA-strategie 2027-2030 over AI: wat je kantoor nu al kan regelen

· Door Bee Flow · 4 min. lezen

De NBA maakt AI een van de drie thema's in haar strategie voor 2027-2030. De keuze en invoering van tools blijft bij het kantoor. Wat er staat, wat de leidraad van juni al vraagt en vijf dingen om deze maand na te lopen.

Een dossiermap met een vergrootglas boven één gemarkeerde regel

Op 6 november 2026 publiceerde de NBA haar strategie voor 2027 tot en met 2030, met de titel Vertrouwen en veerkracht. Het stuk hoort bij de agenda van de ledenvergadering van 14 december in Nieuwegein. Er wordt die dag niet over gestemd, meldt Accountant.nl. Het bestuur licht de strategie toe en de leden praten over de invulling. Een van de drie thema's heet "Accountant in het AI-tijdperk".

Voor een kantoor met tien of veertig mensen staat er geen nieuwe verplichting in. Er staat wel in wie het werk moet doen.

Wat de strategie over AI zegt

De NBA kiest binnen het bredere domein van technologie voor een gerichte focus op AI. Ze wil accountants in alle werkvelden helpen om AI en met AI gegenereerde data verantwoord te gebruiken.

Twee passages zijn voor een kantoor van belang. De eerste gaat over verantwoordelijkheid. De strategie noemt wat er mis kan gaan: verkeerde of onvolledige uitkomsten, privacy, informatiebeveiliging, wetgeving, vooringenomenheid en gebrek aan transparantie. De conclusie is dat accountants "niet zonder meer" mogen vertrouwen op AI-technologie en op data die ermee is gemaakt. Ze blijven zelf verantwoordelijk voor het juiste gebruik, voor de kwaliteit van hun werk en voor hun eigen professionele oordeel.

De tweede gaat over de taakverdeling. Praktische toepassingen en ondersteuning bij de invoering van specifieke systemen zijn volgens de strategie "in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van accountants zelf, hun organisaties, opleidingsinstellingen en serviceorganisaties". De NBA zorgt voor de collectieve basis: overzicht, duiding, dialoog, normen en kennisdeling. Waar nodig stelt ze beroepsgerichte kaders op.

Niemand gaat je kantoor dus vertellen welke tool je moet nemen of hoe je die inricht. Die keuze is van jou, en de onderbouwing ook.

De praktische eisen staan al op papier

De strategie geeft richting. De uitwerking staat in een document dat er sinds juni ligt: AI-leidraad 2: AI Toegepast van NBA Accounttech en NOREA. Het is een leidraad voor leden en geen wet, en hij is concreet. Hoofdstuk 2 van het document somt de randvoorwaarden op. Vier daarvan raken het dagelijkse werk op een kantoor direct.

Vertrouwelijkheid staat voorop. Cliënt- en persoonsdata mag volgens de leidraad "niet zomaar in publieke AI-modellen worden ingevoerd, zoals bijvoorbeeld de gratis versies van ChatGPT en Gemini". Die data moet in een beveiligde, afgeschermde omgeving blijven.

Dan het beleid. Een kantoor moet de eisen aan het gebruik van AI opnemen in het kwaliteitsbeheersingssysteem. De keuze voor een AI-toepassing moet onderbouwd zijn en elke toepassing krijgt een eigen risicoanalyse. De leidraad is daar nuchter over: een gewoon script is regelmatig goedkoper en effectiever dan AI.

Het derde punt zijn de bronnen. Een AI-toepassing hoort alleen geautoriseerde, actuele en betrouwbare bronnen te gebruiken. De leidraad noemt het ophalen van passages uit eigen documenten als manier om dat te borgen. Ook vraagt hij dat antwoorden verwijzen naar de gebruikte bronnen, zodat de professional de belangrijkste kan openen en kan nagaan of de inhoud juist is weergegeven en of er niets wezenlijks is weggelaten.

Het vierde is het dossier. De gebruikte prompts, de geraadpleegde bronnen, de verificatiestappen en de conclusies worden vastgelegd, zodat later te herleiden is hoe de uitkomsten van AI zijn beoordeeld en gebruikt. Het kantoor houdt een catalogus van gevalideerde prompts bij.

Eén waarschuwing uit de leidraad mag aan de muur: taalmodellen zijn geen rekenmachines en kunnen eenvoudige sommen fout doen. Een berekening die ertoe doet, reken je na.

Vijf dingen om deze maand na te lopen

  1. Welke AI-tools er nu worden gebruikt, ook de gratis versies op privé-accounts. Vraag het zonder verwijt, anders krijg je het antwoord niet te horen.
  2. Waar klantgegevens terechtkomen als iemand die tools gebruikt, en of er met elke leverancier een verwerkersovereenkomst is.
  3. Of je AI-beleid op papier staat en deel is van het kwaliteitssysteem. Eén pagina is genoeg om mee te beginnen. We beschreven er een in een AI-beleid van één pagina.
  4. Of een collega de bron achter een AI-antwoord kan openen. Lukt dat niet, dan is de controle die de leidraad vraagt niet uit te voeren.
  5. Wat er in het dossier komt als er AI is gebruikt, en wie de berekeningen narekent.

De AI Act vraagt daarnaast van werkgevers dat medewerkers die met AI werken genoeg weten over de werking en de risico's. De leidraad herhaalt die plicht. In onze post over AI-geletterdheid volgens artikel 4 lees je waar dat op neerkomt.

Wij zouden niet wachten op de kaders die de NBA misschien nog opstelt. De leidraad is concreet genoeg om nu mee te werken, en de vragen hierboven zijn dezelfde die een toetser later stelt.

Deze post is geen juridisch advies en geen uitleg van de beroepsregels. Lees daarvoor de stukken van de NBA zelf.

Hoe Bee Flow hierbij past

Bee Flow is een AI-werkplek voor het hele kantoor, die op je eigen server draait of op Bee Flow Cloud in de EU. Je bepaalt zelf welk model het werk doet. Dat kan ook een model zijn dat in de EU wordt gehost of lokaal op je eigen hardware draait. Privacy Shield blokkeert persoonsgegevens voordat een bericht het model bereikt, in elke licentie. Een kennisbank antwoordt uit je eigen documenten en toont de bronnen als kaarten waarmee je het oorspronkelijke document opent. Dat is de controle die de leidraad beschrijft. Een agent legt één afgesproken werkwijze vast met vaste instructies, zodat collega's een goedgekeurde prompt delen en niet ieder een eigen versie bedenken.

Dit neemt het oordeel van de accountant niet over, en een tool maakt een kantoor niet vanzelf compliant. Het geeft je wel een afgeschermde plek om in te werken en antwoorden die je kunt herleiden. Op de pagina voor accountantskantoren zie je hoe dat er in de praktijk uitziet, bij privacy en beveiliging lees je waar gegevens heen gaan, en je kunt een gesprek plannen om je eigen situatie door te lopen.

#accountancy #ai-policy #netherlands